سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

348

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

2 - تأكيد زائدى فرموده راجع به نماز وسطى كه مداومت كنيد بر نمازها و مداومت نمائيد بر نماز وسطى كه اينطور تأكيد اهميت نماز را نشان ميدهد . 3 - امر مينمايد بقيام و استقامت كه راجع به نماز علاوه بر اينكه بايستى نمازها را حفظ و ضبط كنيد با تمام آداب و شرائط انجام گيرد بايستى با متانت و استقامت در مقام عبادت و بندگى خالق متعال ايستادگى نمائيد و از روى فرمان‌برى عمل نمائيد و بطريق بندگى گردن نهيد . و در اينكه مقصود از نماز وسطى كه تأكيد زيادترى در باره آن شده كداميك از نمازهاى پنجگانه است بين مفسرين گفتارى است و در هر يك از نمازها قولى دارد و اختلاف اقوال ناشى از اختلاف روايات است . و شايد اينكه تعيين نشده كه مقصود از نماز وسطى كداميك از نمازها است و روايات نيز در باره آن مختلف رسيده حكمت آن اين باشد كه بايستى نمازها را مواظبت نمود چنانچه شب قدر نيز تعيين نشده كه چه شبى است براى اينكه در تمام شبها عبادت شود و ساعت استجابت دعا در شب و روز جمعه معين نشده براى اينكه در تمام ساعات جمعه دعا بشود و نيز اسم اعظم الهى از بين اسماء اللَّه معين نيست كه كداميك از اسماء است براى اينكه خدا را به تمام اسماء خوانده شود و ساعت مرگ معين نشده براى اينكه هميشه منتظر مرگ باشند . و ممكن است گفته شود چون نماز وسطى بر تمام نمازها صادق آيد و هر يك بلحاظى مىشود موصوف بوسطى گردد پس به اين لحاظ عطف صلاة وسطى بر صلوات از باب تأكيد باشد كه معنى آيه چنين شود محافظت كنيد و بپاى داريد نمازهاى پنجگانه را و محافظت نمائيد هر يك از آنها را كه وسط نمازهايند نه اينكه خصوصيت زائدى در يك كدام از آنها باشد و اين احتمال اگر چه باعتبار ظاهر لفظ بعيد به نظر مىآيد لكن باعتبار معنى و اينكه وسطى بر هر يك از نمازها صادق ميآيد و تخصيص بيكى از آنها تخصيص بلامخصص و ترجيح بلا مرجح است ظاهرا چندان اشكالى ندارد زيرا كه ذكر خاص بعد از عام در كلام عرب بسيار ديده شده كه براى تأكيد آرند .